Döküntülü Hastalıklar

Bugünkü yazımızda çocuklarda döküntülü hastalıklar konusuna yer vereceğiz.

Hikaye:

  • Daha önce döküntülü bir hastalık geçirip geçirmediği,
  • Böyle bir hastalığı olanla teması,
  • Aşıları
  • Yakın zamanda bir ilaç alıp almadığı,
  • Alerjisi sorulur.

Prodromal dönem:

  • Ne zaman hastalandığı, bununla döküntülerin başladığı an ile arasındaki süre,
  • Ateşi var mı?
  • Sistemik bulgular belirir, 3-4 gün sonra döküntü olursa bu prodromlu bir hastalıktır.

Döküntünün tipi: %90 makülopapüler veya vezikülopüstüler yapıdadır.

Makül: Kapiller dilatasyonla oluşan kırmızı lekelerdir. Cam bagetle basınca solar. Elle kabarıklık hissedilmez.

Papül: Makülün ötesinde dilatasyon vardır. (Damar dışında serum sızmıştır.) Şişlik vardır. Papül genellikle bastırınca solar, eğer eritrosit ekstravazyonu ile beraberse solmayabilir.

Vezikül: Epidermisin alt tabakaları (stratum basale) ve dermiste sıvı birikir. Genellikle eksüda tarzında ama berraktır. Epidermis ve dermis arasında hidrofik dejenerasyon vardır. (Sıvı birikmesi) Bu sıvı berrak değilse püstül denir. Püstülde ve vezikülde ülser ve kabuklanma olabilir.

En sık makülopapüler hastalıklar görülür.

Hemorajik döküntü – peteşi, gangrenöz döküntü, ekimoz olabilir.

Makülopapüler döküntülü hastalıklar:

  • Kızıl
  • Kızamık
  • Kızamıkçık
  • Stafilokoksik scalded skin (Haşlanmış deri) sendromu
  • Meningokoksemi (Peteşial lezyonlar da vardır.)
  • CMV enfekiyonu
  • Eritema infeksiyozum
  • Ekzantem subitum
  • Enteroviral enfeksiyonlar
  • Enfeksiyöz mononükleoz
  • Toksik eritem
  • İlaç döküntüleri
  • Pişik (Miliaria)

Kızamık (Measles):

İnkübasyon süresi 10, 12 gündür. 3-4 günlük prodromal dönemde ateş, burun akıntısı, öksürük, konjonktivit ile başlar. 4. gün koplik lekeleri olur, 5. gün döküntü baştan başlar ve vücuda yayılır. Döküntüler başladığı günden 3 gün sonra jeneralize olurlar. Yüzde, boyunda ve üst gövdede konfluent olur (yakın durular), aşağı gövde ve ekstremitelerde ise daha ayrık kalırlar. 5-6 gün sonra ayak ve el dışında bronz renkte deskuame olurlar. Kanda tipik olarak lökopeni vardır. Koplik lekelerini görmek tanısal olarak virüsü laboratuarda izole etmeye eşdeğerdir, patognomoniktir. Tüm GİS mukozasında, döküntünün başlamasından 1 gün önce; başladıktan 4 gün sonraya kadar kalırlar.

Kızamıkçık (Rubella):

Kızamkıtan farkı, prodromal dönemin olmayışıdır. Ateş yüksektir. Aynı zamanda döküntüler başlar. Çok ufak lekelerin birleşmesi gibidir. Koplik lekeleri yoktur. Üst solunum yolu enfeksiyonu yoktur. Oksipital ve mastoid lenfadenopati vardır. İnkübasyon süresi 16-18 gündür.

Döküntüler ateşle birlikte kaybolur. Döküntüler saç çizgisinden başlar, 3gün içerisinde iz bırakmadan kaybolur. Retroauriküler, suboksipital lenfadenopati patognomoniktir. Adölesanlarda 1-4 günlük kırgınlık ve hafif ateşle prodromal dönem olabilir. Döküntü yüzde ve boyunda başlar, aşağıya doğru kızamıktan daha hızlı bir biçimde ilerler. Labda (+) boğaz kültürü ve kan antikor seviyesi yüksek çıkar.

Kızıl:

2-4 günlük inkübasyonu vardır. Ateş, boğaz ağrısı ve kusmayı takiben 12 saat sonra döküntüler oluşur. Sarıya yakın kırmızı renktedir. Ekstremitelerde, fleksör yüzlerde, deri kıvrıntılarında döküntüler fazladır (Pastia bulgusu). Etkeni beta hemolitik streptokoktur. Döküntü fırçayla boyanmış gibidir. Punktiform ve basıldığında solar biçimdedir. Yolunmuş tavuk cildi vardır. Kızamığın aksine deskuamasyon el ve ayakları da kapsar. Patognomonik olarak dil 2. günde beyaz çilek, 4. günde kırmızı çilek görünümündedir. Ayrıca eksüdatif ya da membranöz tonsillit de kızıla özgüdür. Yüzde perioral halka şeklinde solukluk ve eritematöz döküntü vardır. Boğaz kültüründe beta hemolitik streptokok izole edilebilir.

Meningokoksemi:

Prodrom değişkendir. Ateş, kusma, halsizlikle başlar. Lezyonlar önce makülopapüler niteliktedir. Sonra peteşiyal ve purpurik olurlar ve bu olay patognomoniktir. Menegial irritasyon bulguları da görülebilir; bu da patognomoniktir. Belli bir alandaki döküntüleri saydığımızda bu sayı zamanla artacaktır.

  1. Döküntü miktarının artması,
  2. ESR’ nin artması,
  3. Lökopeni (kemik iliğinin suprese olduğunu gösterir), tanı için önemli bulgulardır.

Bütün bunlar organizmanın toksinine bağlı gelişmiştir. İleriki dönemlerde peteşi ve purpuralar artabilir. Gidişat purpura fulminansa ve nekroza dönüşebilir, amputasyon gerekir. Bu durum yüksek doz kortikosteroid ile önlenebilir.

Roseola infantum (Ekzantem subitum, 6. hastalık):

Benign kendini sınırlayan bir enfeksiyondur. Özellikle 2 yaş civarında görülür. 40-41 dereceye varan ateşle başlar, bunun dışında çocuk normaldir. 3-4 günde ateş düşer, vücuda yayılan pembe döküntü çıkar. Çocuk konvülziyona yatkınsa, yüksek ateşten dolayı konvülziyon geçirebilir. Menengismus görülebilir. Sola kaymayla beraber lökositoz görülebildiği halde lökopeni daha sıktır.

Eritema infeksiyozum (5. hastalık):

Oyun ve okul çocuklarında görülür; yanaklarda SLE’ deki gibi kelebeği andıran kızarıklık olur. Bundan 1 gün sonra da proksimal ekstremitelerin ekstansör yüzünde maküler görünümde döküntü vardır. Döküntü sıcakta artar. 1-2 gün ile 1-2 hafta arası olay sonlanır. Tehlikesi olmayan komplikasyonsuz bir hastalıktır.

Enterovirus (Echo coxakie virus) enfeksiyonları:

Bol makülopapüler hatta papüloveziküler döküntü olabilir. Daha çok yazın olur. Karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal yapar. Aseptik menenjit yapabilir.

Papüloveziküler döküntülü hastalıklar:

  • Varisella zoster
  • Eczema herpeticum
  • Eczema vaccinatum
  • Papüller ürtiker
  • İlaç döküntüleri
  • Dermatitis herpetiformis
  • Çiçek
  • Coxakie virus enfeksiyonu
  • Riketsiyal pox
  • İmpetigo
  • Böcek ısırması
  • Molloskum kontagiozum

Çiçek (Small pox):

3-4 günlük prodromu vardır. Ateş, halsizlik, kırgınlıkla seyreder. Lezyonlar yüzde ve ekstremitelerin distallerinde, ekstansör yüzlerinde daha fazla, gövdede seyrektir.

Suçiçeği (Chicken pox):

Kliniği kızamık gibidir. Çiçekten hafiftir. Prodromu yoktur. 39 derece civarında ateş, 1-2 saat sonra küçük kırmızı lekeler belirir. 2-3 günde papül-vezikül ve kabuklanma görülür. 3. günde makül, papül, vezikül, püstül tüm lezyonlar bir arada görülür. (Polimorfizm) Lezyonlar vücudun merkezi bölümlerinde daha fazladır. Kabuklanma döneminden sonra tüm lezyonlar artık birbirinin aynısıdır., polimorfizm yoktur. Bu dönemde kontaminasyon da olmaz.

Eritema nodozum:

Hafif pembe renklidir. El ile muayenede sertlik algılanır. Romatizmal ateş ve tüberkülozda görülür.

Eritema marginatum:

Romatizmal ateşte görülür.

İlginizi Çekebilir: Küme baş ağrısı nedir? Belirtileri nelerdir?

Twitter’da bizi takip edin: @doktorunsesicom

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir